Ο προγεννητικός έλεγχος είναι ο “χάρτης” της εγκυμοσύνης. Δεν γίνεται για να αγχωθούμε· γίνεται για να ξέρουμε ότι όλα προχωρούν σωστά, να προλάβουμε επιπλοκές και να οργανώσουμε έγκαιρα τυχόν επιπλέον παρακολούθηση. Παρακάτω θα δείτε, με πρακτικό τρόπο, τι συνηθίζεται να γίνεται σε κάθε στάδιο της εγκυμοσύνης.

Σημείωση: Το ακριβές πρόγραμμα μπορεί να διαφέρει ανάλογα με την ηλικία, το ιστορικό, προηγούμενες εγκυμοσύνες, ευρήματα και οδηγίες του/της ιατρού σας.

Πριν ή πολύ νωρίς στην εγκυμοσύνη (0–8 εβδομάδες)

Στόχος: επιβεβαίωση εγκυμοσύνης, θέση κύησης, σωστός προγραμματισμός.

• Κλινική αξιολόγηση & ιστορικό (φαρμακευτική αγωγή, χρόνιες παθήσεις, προηγούμενες κυήσεις)
• Υπερηχογράφημα επιβεβαίωσης (ενδομήτρια κύηση, καρδιακή λειτουργία όταν είναι ορατή, ηλικία κύησης)
• Βασικές αιματολογικές:
  • Γενική αίματος, φερριτίνη/σίδηρος (ανάλογα)
  • Ομάδα αίματος & Rhesus (Rh), έλεγχος αντισωμάτων
  • Έλεγχος σακχάρου (νηστείας) κατά περίπτωση
  • Έλεγχος θυρεοειδούς (TSH) όταν ενδείκνυται
• Έλεγχος λοιμώξεων (συνήθως HBV, HCV, HIV, σύφιλη, ανοσία ερυθράς κ.ά. ανά πρωτόκολλο)
• Γενική ούρων & καλλιέργεια ούρων

1ο τρίμηνο (11–14 εβδομάδες)

Στόχος: πρώτος μεγάλος έλεγχος ανάπτυξης + εκτίμηση κινδύνου χρωμοσωμικών ανωμαλιών.

• Υπερηχογράφημα αυχενικής διαφάνειας (NT)
• Combined test (βιοχημικές εξετάσεις αίματος + NT) όπου εφαρμόζεται
• NIPT (μη επεμβατικός προγεννητικός έλεγχος): προαιρετικός/κατά ένδειξη, ανά ηλικία και ιστορικό
• Προγραμματισμός για CVS/αμνιοπαρακέντηση μόνο όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις και μετά από συμβουλευτική

2ο τρίμηνο (18–22 εβδομάδες)

Στόχος: αναλυτικός έλεγχος ανατομίας του εμβρύου.

• Β’ επιπέδου / Αναλυτικό υπερηχογράφημα (ανατομίας)
  • έλεγχος οργάνων, ανάπτυξης, πλακούντα, αμνιακού υγρού
• Υπερηχογράφημα τραχήλου σε ομάδες αυξημένου κινδύνου (π.χ. ιστορικό πρόωρου τοκετού), κατά ένδειξη

Έλεγχος για διαβήτη κύησης (24–28 εβδομάδες)

Στόχος: να προλάβουμε επιπλοκές (μεγάλο έμβρυο, υπέρταση, δυσκολία τοκετού).

• Δοκιμασία φόρτισης γλυκόζης (OGTT) ή άλλο πρωτόκολλο ανά ιατρό/κέντρο

3ο τρίμηνο (28 εβδομάδες έως το τέλος)

Στόχος: παρακολούθηση ανάπτυξης, θέσης, πλακούντα, προετοιμασία τοκετού.

• Επαναληπτικές αιματολογικές (π.χ. γενική αίματος για αναιμία, ανάλογα)
• Έλεγχοι ανάπτυξης με υπερηχογράφημα (συνήθως 30–32 και/ή 34–36 εβδομάδες, ανά περίπτωση)
• Έλεγχος για στρεπτόκοκκο ομάδας Β (GBS) γύρω στις 35–37 εβδομάδες, όπου εφαρμόζεται
• CTG / NST (καρδιοτοκογράφημα) στο τέλος της κύησης, όταν ενδείκνυται

Ειδικές περιπτώσεις: πότε χρειάζεται πιο στενή παρακολούθηση

Πιο συχνά ραντεβού/εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν όταν υπάρχει:

• υπέρταση/προεκλαμψία σε προηγούμενη κύηση
• σακχαρώδης διαβήτης ή διαβήτης κύησης
• δίδυμη κύηση
• προβλήματα πλακούντα ή ανάπτυξης
• θρομβοφιλία, αυτοάνοσα, θυρεοειδής κ.ά.

Τι να κρατήσετε

Ο προγεννητικός έλεγχος είναι “στάνταρ” στη λογική του, αλλά εξατομικεύεται. Το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να ακολουθείτε τις οδηγίες του/της γυναικολόγου σας και να ρωτάτε ξεκάθαρα:

• «Τι ελέγχει αυτή η εξέταση;»
• «Τι αλλάζει αν βγει κάτι εκτός;»

«Χρειάζομαι επιπλέον έλεγχο λόγω ιστορικού;»